İran’da tırmanan askeri gerilim ve bölgesel çatışmaların gölgesinde, Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) dünya kamuoyunda geniş yankı uyandıran bir adım attı. Yapılan resmi açıklamaya göre, “savaşla bağlantılı destek görevleri” için belirlenen alt yaş sınırı 12’ye indirildi. Tahran’daki IRGC yetkililerinden Rahim Nadali, devlet medyasında yer alan beyanatında, bu kararın arkasında gençlerin sürece dahil olma yönündeki “yoğun talebi” olduğunu öne sürdü. Nadali, gönüllü başvurularındaki yaş ortalamasının düşmesi nedeniyle yasal sınırın 12 olarak güncellendiğini ifade ederek, bu çocukların ordunun çeşitli kademelerinde görev almasının önünü açtı.
Cephe Arkasında Çocuk İşgücü: Görev Tanımları ve Lojistik
Yeni düzenleme kapsamında 12 ve 13 yaşındaki çocukların doğrudan sıcak çatışma bölgelerine sürülmeyeceği, bunun yerine “destekleyici” rollerde istihdam edileceği belirtiliyor. Bu roller arasında askeri kontrol noktalarında nöbet tutmak, devriye faaliyetlerine katılmak ve lojistik ikmal hatlarında görev almak gibi kritik sorumluluklar bulunuyor. Her ne kadar “sıcak çatışma dışı” vurgusu yapılsa da, bu görevlerin tamamı askeri hedef kapsamında değerlendirilen alanlarda icra edilecek. Uzmanlar, bu hamleyi 2026 yılındaki yoğun çatışma ortamında azalan personel sayısını takviye etme ve lojistik boşlukları doldurma çabası olarak yorumluyor.
Uluslararası Tepkiler ve 1980’lerin Besic Mirası
İran’ın bu kararı, uluslararası hukuk ve insan hakları örgütleri tarafından sert bir dille eleştiriliyor. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, 18 yaş altındaki bireylerin askeri amaçlarla her ne suretle olursa olsun kullanılmasını açıkça yasaklarken; bu durum dünya genelinde “çocuk asker” kullanımının tescillenmesi olarak görülüyor. Tarihsel perspektifte ise bu adım, 1980’lerdeki İran-Irak Savaşı sırasında mayın tarlalarına sürülen ve “Besic” olarak adlandırılan çocuk gönüllüleri hatırlatıyor. Günümüzün dijital ve asimetrik savaş koşullarında çocukların bu şekilde mobilize edilmesi, bölgedeki insani krizin derinleşeceği sinyalini veriyor.
