Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM), kasım ayı enflasyon beklentisi raporunu yayımladı. Rapora göre hane halklarının bir yıl sonrasına ilişkin ortalama enflasyon beklentisi, bir önceki aya göre 3,3 puan azalarak yüzde 57,7’ye geriledi. Beklentilerdeki en dikkat çekici düşüş ise üniversite öğrencilerinde 9,3 puan ile kaydedildi.
BETAM Araştırmacısı Dr. Gökhan Şahin Güneş’in hazırladığı “Gençlerin Enflasyon Beklentileri Düştü” başlıklı analiz, toplumsal gruplar arasındaki algı farklılığını da ortaya koydu. Ekonomik görünümdeki kademeli iyileşmeye paralel olarak beklentilerin gevşediği gözlenirken, genç nüfusun enflasyon geleceğine dair algısı daha güçlü pozitif sinyaller verdi.
Ortalama Beklenti Yüzde 57,7’ye Geriledi
Son ölçümde hane halkı enflasyon beklentileri:
- Bir önceki ankete göre 3,3 puan düştü
- %57,7 seviyesine geriledi
Bu oran halen ekonomi yönetiminin hedeflerinin üzerinde olsa da, iyimserliğin kademeli olarak güçlendiğine işaret ediyor.
Katılımcıların yüzde 29,4’ünün beklentisi ise enflasyonun yüzde 21-40 bandında gerçekleşeceği yönünde oldu. Mevcut yıllık enflasyonun yüzde 32,9 seviyesinde olduğu göz önüne alındığında, toplumun önemli bir bölümünün fiyat artışlarında yavaşlama öngördüğü görüldü.
Öğrencilerde Beklenti Çöküşü
En yüksek düşüş öğrenci grubunda yaşandı:
📉 Öğrenci beklentisi 9,3 puan geriledi
Genç nüfusun kazanç seviyeleri, geleceğe dair umutları ve tüketim davranışları dikkate alındığında bu düşüş enflasyon algısındaki normalleşmenin önemli bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Güncel beklenti seviyeleri:
- Öğrenciler: %58,9
- İşsiz ve iş arayanlar: %58,6
- Günlük/yevmiyeli çalışanlar: %58,5
- Emekli & çalışmayanlar: %57,9
- Kendi hesabına çalışanlar & işveren: %57,4
- İşsiz olup iş aramayan: %57,3
- Maaşlı devlet çalışanları: %48,4 (en düşük beklenti)
- Ücretli özel sektör çalışanları: %61 (en yüksek beklenti artışı, +1,6 puan)
Analize göre kamu çalışanları ekonomik istikrarı daha güçlü hissederken, özel sektör çalışanlarının risk algısı daha yüksek.
Kadınların Beklentisi Hâlâ Daha Yüksek
Toplumsal cinsiyete göre beklenti farklılaşması devam ediyor:
| Grup | Ortalama Beklenti | Aylık Değişim |
|---|---|---|
| Erkekler | %56,5 | -1,2 puan |
| Kadınlar | %59,7 | -7,3 puan |
Kadınlarda düşüş erkeklere göre daha sert olmasına rağmen hala daha yüksek enflasyon riski algısı taşıyorlar. Bu tablo, ev ekonomisinin yük önceliğinin hâlâ kadınlarda olduğunu gösteriyor.
45-54 Yaş Grubu En Kötümser
Yaş gruplarına göre beklentiler:
- En yüksek beklenti: 45-54 yaş (%59,8)
- En düşük beklenti: 18-24 yaş (%53,2)
Kariyer ve gelir sorumluluğunun en yoğun olduğu 45-54 yaş grubunda fiyat baskısının daha fazla hissedildiği belirtiliyor.
Gençlerdeki güçlü düşüş, geleceğe dair:
- Ekonomik istikrar algısı
- Enflasyonla mücadeleye duyulan güven
- İş piyasasına yönelik beklentiler
açısından iyimserleşme sinyali olarak değerlendirildi.
Enflasyon Akışında Pozitif Beklentiler Güçleniyor
Merkez Bankası ve ekonomi yönetiminin sıkı para politikası duruşu, iç talepte yumuşama ve mali disiplin adımları beklentileri iyileştirmeye başladı. BETAM raporu, toplumun enflasyon görünümüne yönelik psikolojik kırılmanın başladığına dikkat çekiyor.
Ancak uzmanlara göre:
- Beklentiler hala hedeflere kıyasla oldukça yüksek
- Kalıcı düşüş için fiyat istikrarının davranışsal olarak yerleşmesi gerekiyor
Gençler Ekonomide Geleceği Daha Parlak Görüyor
BETAM’ın kasım araştırması:
- Toplum genelinde temkinli iyileşme
- Gençlerde belirgin güven artışı
- Kadınlarda hala yüksek enflasyon kaygısı
- Özel sektör çalışanlarında risk algısı daha güçlü
sonucunu ortaya koydu.
Enflasyon beklentilerinin düşmeye devam etmesi, ekonomik dengelenme sürecinin başarısı için kritik öneme sahip.
