Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, Türkiye’de deprem denince adı en çok anılan, en çok tartışılan isimlerden biri. Sadece bilimsel çalışmalarıyla değil, yıllardır yaptığı sivri ve iddialı çıkışlarla da kamuoyunun yakından tanıdığı bir jeoloji profesörü.
1950 yılında İstanbul Üsküdar’da dünyaya gelen Üşümezsoy, bugün 75 yaşında. Kırım’dan göç eden bir ailenin çocuğu. Akademik hayatının tamamını neredeyse yer bilimine ve fay hatlarına adamış bir isim. Gençliğinden bu yana deprem gerçeğiyle yüzleşmeden bu ülkede güvenli bir yaşam olmayacağını savunanlardan.
Üniversite eğitimini İstanbul Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü’nde tamamladı. Aynı üniversitede yüksek lisans ve doktora yaptı. Akademik kariyerini de yine burada sürdürdü ve profesör unvanını aldı. Yani bilimsel olarak tamamen İstanbul ekolünden gelen bir deprem uzmanı.
Üşümezsoy’un asıl çıkış yaptığı alan ise Türkiye’deki aktif fay hatları üzerine yaptığı çalışmalar oldu. Özellikle Marmara Denizi, Kuzey Anadolu Fayı ve İstanbul çevresindeki faylar üzerine onlarca saha çalışması yaptı. Kendi haritalarını çıkardı, kendi modellerini oluşturdu. Bu yönüyle birçok meslektaşından ayrıldı.
Yıllar boyunca yalnızca akademik makaleler yazmakla kalmadı, halka açık kitaplar da kaleme aldı. Depremleri sade bir dille anlatan, korku üzerinden değil bilgi üzerinden giden bir anlatım benimsedi. Bu yüzden hem çok okundu hem de çok tartışıldı. Attığı her başlık, söylediği her cümle çoğu zaman manşet oldu.
Özellikle 1999 Marmara Depremi sonrası yaptığı açıklamalarla geniş kitleler tarafından tanındı. O günden bu yana da neredeyse her büyük sarsıntının ardından ekranlara çıkıp “olacak–olmayacak” tartışmalarının merkezine oturdu. Kimine göre fazla iddialı, kimine göre cesur ve ezber bozan bir bilim insanı.
Son yıllarda ise özellikle “Marmara’da büyük deprem riski kalmadı” yönündeki açıklamalarıyla yeniden ülkenin gündemine yerleşti. Bu sözleri bir kesimi rahatlatırken, bir kesimi de ciddi şekilde endişelendirdi. Üşümezsoy ise her seferinde aynı noktayı vurguluyor: “Ben korku değil, veri konuşuyorum.”
Bilim dünyasında olduğu kadar halk arasında da karşılığı olan nadir akademisyenlerden biri. Seveni de çok, eleştireni de. Ama bir gerçek var: Şener Üşümezsoy’un adı, Türkiye’de deprem tartışmalarının vazgeçilmez figürlerinden biri olmaya devam ediyor.
