Diyarbakır’ın Kocaköy ilçesinde yaklaşık 20 bin yılın sonunda yağış sularının kayayı kimyasal yönden aşındırması sonucu Fırat ve Dicle nehirlerinin meydana getirdiği su yollarının taş tabakası üzerinde minyatürü ortaya çıktı.
İlçe merkezine yaklaşık 4 kilometre uzaklıktan olan sediment tortulu kireç taşı tabakasının üzerinde oluşan lapyalar; bölgedeki göl, vadi, akarsu, akarsu ayrım çizgileri gibi Dicle ve Fırat nehrinin kollarının minyatür örneğini oluşturuyor.
Toprağın örttüğü kısımda lapyalar az ve sığ, toprağın altından çıkmış kesimlerde daha derin ve belirgin olması ise yaklaşık 20 bin yılın sonunda bu halini ortaya çıkartıyor.
Antropolog Naci Akdemir, alanın sediment tortulu kireç taşı tabakası olduğunu söyledi. Burada yağış sularının kayayı kimyasal yönden aşındırması sonucu meydana gelen çok güzel lapya örneklerini gördüklerini belirten Akdemir, bu lapyaların esasen arazide, Fırat ile Dicle nehirlerinin ve kollarının meydana getirdiği peneplenleşmenin minyatür bir örneği söz konusu olduğunu ifade etti.
Akdemir, bu lapyaların minyatür seviyede akarsular, akarsu vadileri, akarsu su ayrım çizgileri, göller, göl ayakları, bunların kıvrımları, bunların araziye göre şekillenmesi olduğunu kaydederek, “Mesela kuzey tarafının az eğimli, güney tarafının çok olması gibi çok güzel minyatür, yeryüzü şekillerini meydana getirmiştir. Esasen coğrafya öğretmenlerimizin bu konuları burada, yerinde, arazide işlemesinde çok çok büyük faydalar olacağına inanıyorum. Toprağın örttüğü kısımda lapyalar az ve sığ, toprağın altından çıkmış kesimlerde daha derin ve belirgindir. Hal böyle olunca biz bunlar için en fazla 15-20 bin sene gibi bir zaman. Buzulların kalmasından sonra oluşmuşlardır diyebiliriz” dedi.
Kaynak: İHA
