Orta Doğu’da sular durulmak yerine adeta kaynıyor. İran, ABD ve İsrail ile yapılabilecek olası bir ateşkes için çıtayı o kadar yükseğe koydu ki, bu talepler diplomatik bir tekliften ziyade tam bir “rest çekme” olarak yorumlanıyor. Tahran yönetiminin masaya koyduğu en radikal şart, ABD’nin Basra Körfezi’ndeki tüm askeri varlığını sonlandırıp üslerini kapatarak bölgeyi terk etmesi. Bununla da yetinmeyen İran, Hürmüz Boğazı üzerinde tam denetim yetkisi ve buradan geçen gemilerden geçiş ücreti alma hakkı istiyor. Ayrıca, son dönemdeki saldırıların bedeli olarak kapsamlı bir “savaş tazminatı” ve tüm ekonomik yaptırımların tek kalemde kaldırılması da listenin başında yer alıyor.
Trump’ın 15 Maddelik Karşı Hamlesi
Madalyonun diğer tarafında ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Pakistan aracılığıyla ilettiği söylenen 15 maddelik bir barış planı var. Ancak bu plan, İran’ın talepleriyle neredeyse taban tabana zıt bir dünyadan sesleniyor. Trump yönetimi, ateşkesin ön koşulu olarak İran’ın Natanz ve Fordo gibi kritik nükleer tesislerini tamamen kapatmasını, balistik füze programını 5 yıl boyunca dondurmasını ve bölgedeki vekil güçlerine (Hizbullah, Husiler vb.) verdiği desteği tamamen kesmesini istiyor. Washington tarafı “anlaşmaya yakınız” imajı çizse de, İran Dışişleri bu iddiaları kesin bir dille reddederek ABD’nin “kendi kendine konuştuğunu” savunuyor.
Sahada Barut Kokusu, Masada Belirsizlik
Diplomatik trafik bu kadar sert geçerken, sahadaki gerçeklik çok daha karanlık bir tablo çiziyor. ABD, bölgeye binlerce ek asker sevk ederek askeri tahkimatını artırırken, İsrail’in İran’ın stratejik altyapılarına yönelik operasyonları hız kesmeden devam ediyor. Bu durum, masadaki görüşmelerin bir çözüm arayışından ziyade, tarafların birbirini tarttığı bir “stratejik oyalama” süreci olduğu şüphesini güçlendiriyor. Şu an için ne Tahran ne de Washington geri adım atmaya niyetli görünürken, bu bilek güreşinin kazananını diplomasiden ziyade sahadaki askeri dengeler belirleyecek gibi duruyor.
