Küresel piyasalar, haftaya Orta Doğu’da yeniden artan jeopolitik gerilimin etkisiyle negatif başladı. ABD/İsrail-İran Savaşı’nda tarafların karşılıklı saldırıları tansiyonu yeniden yükseltirken, yatırımcıların risk iştahı zayıfladı.
Bölgede 8 Nisan’da sağlanan ateşkes sonrası görece sakin seyreden süreç, İsrail ve İran’ın karşılıklı saldırılarıyla yeniden bozuldu. 8 Nisan’daki ateşkes haberleri sonrası piyasalar kısa süreli bir rahatlama yaşamış, petrol fiyatlarında düşüş görülmüş ve küresel risk iştahı toparlanmıştı. Ancak son gelişmeler, bu iyimserliği yeniden baskı altına aldı.
İsrail, Tahran yönetiminin balistik füze saldırılarının ardından İran’daki bazı hedeflere yönelik misilleme amaçlı hava operasyonları düzenlediğini duyurdu. Gelişmelerin ardından Avrupa’da endeks vadeli kontratlar negatif seyrederken, Japonya ve Güney Kore borsaları da satış baskısı altında kaldı.
Dolar endeksi 100 seviyesini aştı
Orta Doğu’daki gerilim ve ABD Merkez Bankası’na ilişkin beklentilerin daha “şahin” bir çizgiye kayması, dolar endeksini yukarı taşıdı.
Dolar endeksi, cuma günü 7 Nisan’dan bu yana ilk kez 100 seviyesini aştı. Güvenli varlık arayışı, Fed’in faiz politikasına yönelik beklentiler ve petrol fiyatları üzerinden artan enflasyon endişeleri, doları destekleyen ana başlıklar arasında yer aldı.
Altının onsu 2,5 ayın en düşük seviyesinde
ABD’de cuma günü açıklanan güçlü istihdam raporunun ardından Fed’in faiz artırımına gidebileceğine yönelik beklentiler güçlenirken, altın fiyatlarında düşüş eğilimi öne çıktı.
Orta Doğu’da gerilimin yeniden tırmanması petrol fiyatlarını yukarı çekerken, bu durum enflasyon endişelerini de artırdı. Artan enflasyon baskısı ve Fed’in daha sıkı para politikası izleyebileceği beklentisi, tahvil faizlerini yukarı taşıdı.
ABD’de 10 yıllık tahvil faizi 5 baz puan artışla yüzde 4,58’e çıktı ve yaklaşık son 20 günün en yüksek seviyesine ulaştı.
Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleri, altının alternatif maliyetini artırdı. Bu gelişmelerle altının ons fiyatı yeni işlem gününde 4 bin 297 dolara gerileyerek 23 Mart’tan bu yana en düşük seviyesine indi. Son dönemde değerli metaller üzerinde jeopolitik riskler, doların seyri ve tahvil faizleri belirleyici olmaya devam ediyor.
Yurt içinde altın fiyatları
Küresel altın fiyatlarındaki gerilemeye rağmen yurt içinde kur etkisi ve piyasa dinamikleri altın fiyatlarında yüksek seviyelerin korunmasına neden oluyor.
Yurt içinde altın fiyatlarında son durum şöyle:
- Gram altın: 6 bin 372 lira
- Çeyrek altın: 10 bin 807 lira
- Cumhuriyet altını: 44 bin 30 lira
- Tam altın: 43 bin 230 lira
- Yarım altın: 21 bin 614 lira
İsrail’in ABD desteğiyle İran’a saldırdığı 28 Şubat tarihinde, gram altın İstanbul Kapalıçarşı’da 8 bin liranın üzerine çıkmıştı.
Dolar, euro ve sterlinde son durum
Döviz piyasasında da Orta Doğu gerilimi ve küresel dolar talebi etkili oldu.
Dolar/TL kuru cuma gününü 46,0520 seviyesinden tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,1034 seviyesinden işlem görüyor.
Döviz fiyatlarında son durum şöyle:
- Dolar: 46,1034 lira
- Euro: 53,1591 lira
- Sterlin: 61,6257 lira
Petrol fiyatları yükseldi
Jeopolitik gerilimin en doğrudan etkilediği alanların başında enerji piyasaları geliyor. Orta Doğu’da tansiyonun yeniden yükselmesiyle petrol fiyatları haftaya yükselişle başladı.
Brent petrolün varil fiyatı haftanın ilk işlem gününde 96 dolara kadar çıkarken, şu sıralarda yüzde 3,4 artışla 95,2 dolar seviyesinde bulunuyor.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, küresel enflasyon beklentileri açısından kritik bir risk olarak değerlendiriliyor. Nisan ayındaki ateşkes sonrası petrol fiyatlarında sert geri çekilme yaşanmış, ancak piyasalarda kalıcı sakinleşme için çatışmaların tamamen durması gerektiği vurgulanmıştı.
Fed’den faiz indirimi beklenmiyor
Petrol fiyatlarında yaşanan yükselişin mevcut enflasyonist baskıları artırabileceği değerlendiriliyor. ABD ekonomisinin güçlü görünümünü koruması da dikkate alındığında, para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in olası şahin para politikası adımlarına ilişkin ihtimallerin gelecek yıla yayıldığı görülüyor.
Piyasalarda halihazırda gelecek yıl sonuna kadar Fed’e yönelik herhangi bir faiz indirimi beklentisi bulunmuyor.
Bu tablo, hem gelişmekte olan ülke piyasaları hem de riskli varlıklar açısından baskı yaratıyor. Güçlü dolar, yüksek tahvil faizi ve artan enerji maliyetleri, küresel piyasalarda temkinli seyrin devam etmesine neden oluyor.
Borsa İstanbul haftaya düşüşle başladı
Yurt içinde Borsa İstanbul da küresel satış baskısından etkilendi.
Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,28 değer kaybederek 13.694,19 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi bugün güne yüzde 0,76 azalışla 13.590,16 puandan başladı.
VİOP’ta endeks kontratı düşüşte
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat da haftaya düşüşle başladı.
Haziran vadeli endeks kontratı, haftanın ilk işlem gününe yüzde 1,56 düşüşle 15.370,00 puandan giriş yaptı.
Bitcoin yükseliş kaydetti
Küresel piyasalarda jeopolitik riskler ve Fed beklentileri fiyatlamaları etkilerken, kripto para piyasasında Bitcoin sınırlı yükseliş gösterdi.
Kripto piyasasında en fazla işlem gören para birimi Bitcoin, yüzde 1,41 artışla 63 bin 6,4 dolar seviyesine yükseldi.
Piyasalarda yönü jeopolitik gelişmeler belirleyecek
Küresel piyasalarda yeni haftanın ana gündemi Orta Doğu’daki çatışmaların seyri olacak. İsrail ve İran arasındaki karşılıklı saldırıların devam edip etmeyeceği, petrol fiyatları, dolar endeksi, tahvil faizleri ve borsa endeksleri üzerinde belirleyici olmaya devam edecek.
Özellikle petrol fiyatlarının 95 doların üzerinde kalıcı hale gelmesi, küresel enflasyon beklentilerini yeniden yukarı çekebilir. Bu da Fed başta olmak üzere büyük merkez bankalarının faiz patikasına ilişkin beklentileri değiştirebilir.
Piyasalar açısından önümüzdeki süreçte üç başlık öne çıkıyor: Orta Doğu’da çatışmaların seyri, petrol fiyatlarının yönü ve Fed’in para politikasına ilişkin beklentiler. Jeopolitik risklerin artması halinde küresel piyasalarda satış baskısının devam etmesi bekleniyor.
