Bosna-Hersek
Katar
İsviçre
Kanada
Kolombiya
Demokratik Kongo C.
Panama
Hırvatistan
Çekya
Meksika
Güney Afrika
Güney Kore
Fas
Haiti
İskoçya
Brezilya
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, çalışma hayatı boyunca birden fazla statüde (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) hizmeti bulunan milyonlarca vatandaşı ve emekliyi doğrudan ilgilendiren devrim niteliğinde emsal bir karara imza attı. Yargıtay, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) yıllardır uyguladığı katı “son 7 yıl kuralı” dayatmasını hukuka aykırı bularak, sigortalıların kendilerine en yüksek maaşı ve en erken emeklilik imkanını sağlayacak statüyü seçebileceğine hükmetti. Üstelik mahkeme, haksız yere düşük maaş bağlanan emekliye biriken maaş farklarının faiziyle geri ödenmesinin önünü açtı. İşte milyonlarca insan için dönüm noktası olan o kararın en ince detayları…
SGK’nın “Son 7 Yıl” Tuzağı Nasıl Bozuldu? (Davanın Geçmişi)
Milyonlarca insan için emsal teşkil eden dava, SSK bünyesinde 6730 gün, Emekli Sandığı’nda 450 gün ve Bağ-Kur kapsamında 2092 gün prime esas çalışması olan bir sigortalının hukuk mücadelesiyle başladı.
Vatandaşın Talebi: Sigortalı, SSK şartlarına göre 25 yıllık sigortalılık süresini ve 5000 prim gününü fazlasıyla doldurarak emeklilik başvurusunda bulundu. Amacı, daha yüksek emekli aylığı almak ve SSK şartlarından yararlanmaktı.
SGK’nın Engeli: SGK, “Son 7 yıllık hizmet sürende Bağ-Kur ağırlıklı (fazla) görünüyor, bu yüzden Bağ-Kur şartlarına tabi olmalısın” diyerek vatandaşı hem bir yıl daha bekletti hem de 9000 prim gününü doldurmaya zorladı. Üstelik sigortalıya çok daha ağır şartlarla, daha düşük bir emekli aylığı bağladı.
Hukuk Savaşı Başladı: Vatandaş, Bağ-Kur hizmetleri hesaba katılmaksızın sadece SSK ve Emekli Sandığı süreleriyle de emekliliğe hak kazandığını belirterek konuyu yargıya taşıdı.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Son Sözü Söyledi: “Hizmet Birleştirmek Zorunlu Değil!”
Yerel mahkemenin sigortalıyı haklı bulmasına rağmen SGK ve Yargıtay 10. Hukuk Dairesi arasındaki gidip gelen direnme kararlarına son noktayı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu koydu. Kurul, milyonlarca çalışanın elini güçlendiren şu tarihi tespitleri yaptı:
İstediğin Statüyü Seçebilirsin: Yargıtay, farklı sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesinin sigortalının tercihine bağlı bir hak olduğunu, zorunlu bir yükümlülük olmadığını belirtti. Eğer kişi, diğer hizmet süreleri birleştirilmeden de tek bir statüde (örneğin sadece SSK günleriyle) emeklilik şartlarını taşıyorsa, SGK kişiyi zorla diğer statüyle birleştirip “Son 7 yıl kuralı” mekanizmasına dahil edemez.
Sonuçları Neler? Maaş Farkları Faizle Geri Ödenecek!
Yargıtay’ın bu emsal kararı, mevcut emekliler ve emekli adayları için çok büyük avantajları beraberinde getiriyor:
En Yüksek Maaş ve Erken Emeklilik: Birden fazla statüsü olan vatandaşlar, artık işlerine gelen, kendilerine en yüksek maaşı bağlayan ve en erken emekli eden statünün günlerini kullanıp, istemedikleri günleri sistemin dışında tutabilecek.
Faiziyle Geri Ödeme: Bu kararla birlikte, SGK tarafından zorla Bağ-Kur statüsünden emekli edilerek hak kaybına uğrayan, daha düşük maaş alan ya da geç emekli edilen vatandaşların dava açma yolu açıldı. Yargıtay, davayı kazanan sigortalıya maaşının yeniden SSK şartlarına göre hesaplanmasına, oluşan maaş farklarının ve biriken tüm hakların faiziyle birlikte SGK tarafından vatandaşa geri ödenmesine hükmetti.
Tarım Bağ-Kur’lularına da Bir Müjde Daha: Tek Makbuzla EYT Yolu
Yargıtay’ın bu kararına paralel olarak, 08.09.1999 ve öncesinde adına tarım ürün bedelinden prim kesintisi (tevkifat) yapılmış olan tarım Bağ-Kur’luları için de devasa bir kolaylık sağlandı. Yargıtay emsal kararına göre, geçmişe dönük sadece tek bir tevkifat makbuzu ibraz eden vatandaşlar, yaş şartı aranmaksızın EYT kapsamında erken emeklilik fırsatı elde edebilecekler.
Sosyal güvenlik sistemindeki tüm ezberleri bozan bu kararların ardından, benzer mağduriyetleri yaşayan binlerce emeklinin hak kaybını telafi etmek adına adliye koridorlarında yeni davalar açması bekleniyor.
