Orta Doğu, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarıyla başlayan ve hızla genişleyen bir çatışma sarmalının içine sürüklenmiş durumda. Başta Tahran, Şiraz ve Tebriz olmak üzere İran’ın stratejik noktalarını hedef alan İsrail ordusu, operasyonların kapsamını genişleterek bölgeyi topyekûn bir krizin eşiğine getirdi.
Hürmüz Boğazı’nda Kriz ve Enerji Hattında Kesinti
İran’ın füze ve İHA saldırılarıyla karşılık vermesinin ardından, dünyanın en kritik petrol geçiş güzergâhı olan Hürmüz Boğazı kapandı. Bu gelişme küresel petrol sevkiyatını durma noktasına getirirken, ham petrol fiyatlarında sert yükselişlere neden oldu. İsrail ordusunun İran’da hâlâ “binlerce hedef” olduğunu açıklaması, sevkiyat güvenliğine dair endişeleri artırarak küresel bir enerji krizini tetikledi.
Trump’ın NATO Çıkışı ve Müttefikler Arasında Gerilim
Bölgedeki deniz güvenliğinin çökmesi üzerine ABD Başkanı Donald Trump, küresel enerji akışını korumak adına NATO ve müttefik ülkeleri doğrudan askeri sorumluluk almaya çağırdı. Trump, petrol tankerlerinin güvenli geçişini sağlamak için Hürmüz Boğazı’na savaş gemisi göndermeyen müttefikleri sert bir dille eleştirerek, bu çağrıya kulak asmayan ülkeler için NATO bünyesinde “oldukça kötü” bir geleceğin kapıda olduğu uyarısında bulundu.
Ancak Washington’dan gelen bu sert “askeri destek” talebi, müttefikler cephesinde tam karşılık bulmadı. Japonya, Avustralya ve bazı Avrupa ülkeleri, bölgedeki gerilimi daha da tırmandırmaktan çekindikleri için bu çağrıya mesafeli yaklaştıklarını açıkladı. Müttefik kanadından gelen bu çekimser tavır, ABD ile geleneksel ortakları arasındaki diplomatik çatlağı derinleştirirken; Hürmüz Boğazı’ndaki güvenliğin hangi güçler tarafından sağlanacağı ve ileri günlerde enerji ve petrol de yükseliş olup olmayacağı merak konusu haline geldi.
Körfez’e Sıçrayan Çatışmalar ve Havayolu Krizi
Gerilim sadece İran-İsrail hattıyla sınırlı kalmayarak Körfez ülkelerine de sıçradı. Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) petrol tesislerine düzenlenen İHA saldırıları, bölgedeki lojistik ağı felç etti. Özellikle Dubai çevresinde uçuşların geçici olarak durdurulması, küresel hava trafiğinde büyük aksamalara yol açtı. Uçuşlar kademeli olarak yeniden başlasa da, bölgedeki güvenlik alarmı en üst seviyede tutuluyor.
Lübnan Cephesi: Hizbullah’a Kara Harekatı
İran ile doğrudan savaş sürerken İsrail, Lübnan’ın güneyinde Hizbullah’a yönelik “sınırlı ve hedefli” bir kara operasyonu başlattığını duyurdu. Sınır hattındaki Hizbullah altyapısını imha etmeyi amaçlayan bu hamle, savaşın çok cepheli bir yapıya büründüğünü tescilledi. Uluslararası toplum, kara harekatının Lübnan genelinde büyük bir insani yıkıma ve daha geniş bir bölgesel yangına yol açmasından endişe ediyor.
