Bölge ülkeleri, enerji dışı yatırımlar ve teknoloji temelli büyüme stratejileriyle küresel ekonomide daha güçlü bir konum hedeflerken, güvenlik politikalarını da bu dönüşüme paralel biçimde yeniden şekillendiriyor.
Körfez ekonomilerinde bu hafta dikkat çeken ortak başlık, ekonomik çeşitlendirme ve bölgesel istikrar arayışının artık birbirinden ayrı düşünülmemesi gerektiği yönünde. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Katar gibi ülkeler, küresel belirsizliklere rağmen doğrudan yabancı yatırım (DYY) girişlerini artırmak için yeni reform paketleri açıklarken, aynı zamanda güvenlik işbirliklerini de güçlendiriyor.
Yatırımda “post-petrol” dönemi
Suudi Arabistan’ın 2030 Vizyonu kapsamında, ülkenin toplam yatırım portföyünde enerji dışı sektörlerin payı ilk kez %40’a yaklaştı. Riyad yönetimi, turizm, savunma teknolojileri ve yapay zekâ alanlarına yönelik 100 milyar doları aşan bir yatırım planını devreye soktu.
Birleşik Arap Emirlikleri ise Abu Dabi Yatırım Ofisi aracılığıyla yenilenebilir enerji, lojistik ve dijital ekonomi girişimlerine özel teşvik paketleri açıkladı. Uzmanlara göre bölge, artık “petrol gelirini çeşitlendirmenin” ötesinde, bilgi ekonomisine geçiş için yarışıyor.
Güvenliğin ekonomik boyutu
Ekonomik canlanma, Orta Doğu’nun kronik güvenlik riskleriyle yakından bağlantılı. Son haftalarda hem BAE hem de Bahreyn’de düzenlenen güvenlik zirvelerinde, bölgesel istikrarın yatırımlar üzerindeki doğrudan etkisi vurgulandı.
BAE’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen Future Security and Safety Summit etkinliğinde konuşan uzmanlar, siber güvenlikten enerji altyapısına kadar uzanan yeni tehdit türlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisine dikkat çekti. Özellikle Körfez’deki liman altyapıları, dijital sistemlere yönelik olası saldırılara karşı “kritik risk noktaları” olarak değerlendiriliyor.
Jeopolitik denge ve ekonomik rekabet
Uzmanlara göre, bölgede ekonomik açılım ve diplomasi artık paralel ilerliyor. ABD, Çin ve Avrupa Birliği’nin Körfez’e yönelik yatırım ilgisi, ülkeleri jeopolitik çeşitlendirme stratejisine yöneltti.
Pekin yönetimi, Çinli enerji ve altyapı şirketleri aracılığıyla Arap Yarımadası’nda varlığını güçlendirirken, Washington da savunma teknolojileri ve finansal regülasyon alanlarında yeni işbirliği anlaşmaları öneriyor. Bu durum, Orta Doğu’yu yalnızca enerji merkezi değil, finansal ve teknolojik geçiş noktası hâline getiriyor.
“Yeni güvenlik paradigması”
Londra merkezli Ortadoğu Araştırmaları Enstitüsü’nden Dr. Layla Khatib, bölgedeki dönüşümü şu sözlerle özetliyor:
“Artık güvenlik sadece sınırları korumak değil, yatırımı korumak anlamına geliyor. Ekonomi ve istikrar birbirine bağımlı iki unsur hâline geldi.”
Khatib’e göre Körfez ülkeleri, yatırımcı güvenini korumak için savunma harcamalarını yeniden yapılandırıyor; aynı zamanda iç güvenlik kurumlarını daha şeffaf, teknolojiye dayalı hale getiriyor.
Sonuç: Risk ile fırsat arasındaki çizgi
Orta Doğu bugün, yüksek potansiyel ile yüksek riskin kesiştiği bir dönemeçte bulunuyor. Bölge ülkeleri bir yandan ekonomik çeşitlenmeyi hızlandırmaya, diğer yandan siyasi istikrarı kalıcı hâle getirmeye çalışıyor.
Uzmanlara göre önümüzdeki yıl, Körfez’deki ekonomik performansın kaderini sadece petrol fiyatları değil, güvenlik işbirlikleri ve yatırımcı psikolojisi belirleyecek.
