Dünya genelinde sanatçılar, iklim krizine karşı seslerini yükseltmek için yeniden bir araya geldi. İlk kez 2015 yılında başlatılan “Remember Nature” adlı küresel sanat girişimi, onuncu yılında doğa, bilim ve insan arasındaki bağı yeniden kurmayı hedefleyen güçlü mesajlar taşıyan projelerle gündeme geldi. İngiltere merkezli The Guardian gazetesinin 3 Kasım 2025 tarihli haberine göre, etkinlikler bu yıl “yeniden doğuş ve köklere dönüş” temasıyla gerçekleştiriliyor ve sanat aracılığıyla çevresel farkındalığı artırmayı amaçlıyor.
Projenin bu yılki en dikkat çekici çalışmalarından biri, sanatçı Anya Gallaccio tarafından İngiltere’nin Kent bölgesinde hayata geçirilen bir açık hava enstalasyonu oldu. Gallaccio, Newton’un yerçekimi keşfine ilham veren efsanevi elmayı sembolik olarak yeniden toprağa dikerek doğanın bilimin kökenindeki yerini hatırlatıyor. Elma ağaçlarının spiral biçiminde yerleştirildiği bu alan, hem doğanın döngüselliğini hem de insanın onunla olan kadim ilişkisini gözler önüne seriyor. Sanatçıya göre bu çalışma, “yere düşen bir elmanın değil, yükselen bir bilincin” simgesi.
“Remember Nature” projesi, sanatın toplumsal bir araç olabileceği fikrinden yola çıkıyor. Kurucular Cornelia Parker ve Paul Harfleet, sanatın yalnızca estetik bir deneyim değil, aynı zamanda toplumsal sorumluluk taşıyan bir ifade biçimi olduğunu savunuyor. Bu yıl proje kapsamında Avrupa, Amerika ve Asya’da onlarca şehirde sergiler, açık hava enstalasyonları ve kamusal etkinlikler düzenlendi. Tokyo’dan Berlin’e, New York’tan Kopenhag’a kadar uzanan geniş katılım, iklim krizi konusunun sanat dünyasında artık sadece bir tema değil, bir misyon hâline geldiğini gösteriyor.
Parker, The Guardian’a yaptığı açıklamada “Sanat dünyayı değiştiremeyebilir ama insanların onu algılama biçimini dönüştürebilir” diyerek projenin felsefesini özetliyor. Ona göre sanatçılar, doğanın yalnızca bir ilham kaynağı değil, bir sorumluluk alanı olduğunun da farkında olmalı.
Projeye katılan genç sanatçılar arasında, geri dönüştürülmüş malzemelerle çalışan heykeltıraşlar, doğa seslerini işleyen ses sanatçıları ve çevre bilincini sanal ortama taşıyan dijital sanatçılar da bulunuyor. Üniversiteler ve sanat okulları, öğrencilerini bu etkinliğe dahil ederek çevre bilincini eğitimle buluşturuyor. Böylece proje yalnızca bir sergi değil, kuşaklar arası bir öğrenme deneyimi hâline geliyor.
Sanat eleştirmenleri, “Remember Nature”ın on yıl içinde geçirdiği evrimi sanatın politikleşmesinin doğal bir sonucu olarak değerlendiriyor. Eleştirmen Laura Cumming, projeyi “sanatın sadece duvarlarda değil, toprakta, rüzgârda ve seslerde de var olabileceğini kanıtlayan bir hareket” olarak tanımlıyor. Ancak bazı uzmanlar, bu tür sanat girişimlerinin kalıcı bir fark yaratabilmesi için kamu politikaları ve çevre yatırımlarıyla desteklenmesi gerektiğini belirtiyor.
Buna rağmen “Remember Nature”, sanatın dünyaya bakış biçimini değiştirme gücünü bir kez daha hatırlatıyor. Proje, sanatçılara doğayı yeniden düşünme fırsatı sunarken, izleyicilere de kendi yaşamlarının bu döngünün bir parçası olduğunu hatırlatıyor. 10. yılına giren bu küresel girişim, sanatın yalnızca estetik bir ifade değil, aynı zamanda bir eylem çağrısı olabileceğini güçlü biçimde ortaya koyuyor.
Bugün dünyanın dört bir yanında, sanatçılar doğayı hatırlıyor ve belki de ilk kez, sanat dünyası bir bütün olarak insanın unutkanlığına karşı doğanın sesini duyurmaya bu kadar kararlı.
