Küresel yarı iletken pazarında aylar önce yeniden hissedilen arz daralması, şimdi tüketici elektroniğine doğrudan yansıyacak bir fiyat dalgasını tetikliyor. Üreticilerin çip ve RAM tedarikinde yaşadığı sıkıntıların artmasıyla birlikte, Türkiye’de akıllı telefon ve bilgisayar fiyatlarında önümüzdeki aylardan itibaren yeni zamların kaçınılmaz olduğu belirtiliyor.
Hem küresel tedarik zincirindeki kırılmalar hem de hafıza çiplerine yönelik talebin beklenenden yüksek seyretmesi, maliyetlerin son çeyrekte sert biçimde yükselmesine yol açtı. Sektör temsilcileri, DRAM ve NAND fiyatlarının üretici tarafında yüzde 20-30 bandında artış gösterdiğini, bunun da en geç Şubat başına kadar perakende fiyatlara doğrudan yansıyacağını ifade ediyor.
Üreticiler Siparişleri Kısıyor, Maliyet Baskısı Artıyor
Analistlere göre krizin arka planında iki temel neden öne çıkıyor:
Hafıza çiplerinde küresel üretimin kapasite sınırına dayanması,
Yapay zekâ sistemlerine olan talebin rekor seviyeye çıkması, geleneksel cihazlara ayrılan üretim payını azaltması.
Özellikle büyük ölçekli yapay zekâ veri merkezlerinin yoğun şekilde yüksek kapasiteli RAM ve GPU talep etmesi, tüketici elektroniğinde kullanılan hafıza birimlerinin üretim planlarını doğrudan etkiliyor. Bu durum, telefon ve bilgisayar üreticilerinin siparişlerini azaltmasına ya da daha pahalı çözümlere yönelmesine yol açıyor.
Döviz kurlarındaki dalgalanma ve ithalata dayalı tedarik yapısı nedeniyle, Türkiye’de fiyat artışlarının küresel ortalamanın üzerinde hissedilmesi bekleniyor. Sektör yetkilileri, bazı markaların Aralık–Ocak döneminde yüzde 10 ila 25 arasında değişen oranlarda zam planladığını dile getiriyor.
Perakende kaynakları, özellikle giriş ve orta seviye telefonlarda stokların düşük olması nedeniyle fiyatların daha hızlı yükselebileceğini belirtirken, bilgisayar tarafında RAM fiyatlarındaki sert artışın dizüstü bilgisayarları doğrudan etkileyeceğini ifade ediyor.
Uzmanlar, cihaz yenilemeyi düşünen kullanıcıların fiyat artışlarından etkilenmemek için kısa vadede alım planlarını gözden geçirmeleri gerektiğini söylüyor. Özellikle öğrenci ve uzaktan çalışan kesimde bilgisayar talebinin yüksek olduğu düşünüldüğünde, yıl bitmeden yapılacak alışverişlerin daha avantajlı olabileceği değerlendiriliyor.
Buna karşılık, sektör genelindeki beklenti, çip ve RAM arzının ancak 2025 ortalarına doğru normalleşebileceği yönünde. Bu da krizin kısa sürede çözülecek bir sorun olmadığını gösteriyor.
Teknoloji uzmanları, yaşanan son dalganın küresel çip savaşlarının doğrudan tüketiciye yansıyan ilk büyük etkilerinden biri olduğunu vurguluyor. Ülkeler arası teknoloji rekabeti, tedarik zincirindeki kırılganlık ve yapay zekâya kayan üretim öncelikleri, elektronik fiyatlarında uzun süreli dalgalanmaların habercisi olarak görülüyor.
