Rusya, Meta’ya ait WhatsApp’ı ülke çapında tamamen engellemeye çalıştı. Meta yetkilileri, bu adımın kullanıcıları devlet destekli Max uygulamasına yönlendirme amacı taşıdığını açıkladı. Yaklaşık 100 milyon Rus kullanıcının günlük iletişimi bu hamleden doğrudan etkilenebilir.
WhatsApp, kullanıcıların özel ve şifreli mesajlaşmasının tehlikeye girdiğini vurguluyor. Şirket, bu girişimi “egemen internet” stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriyor.
Max: Devlet destekli alternatif
Rusya’nın devlet destekli Max uygulaması, mesajlaşmanın yanı sıra ödeme ve devlet hizmetleri gibi özellikleri de sunuyor. Ancak eleştirmenler, uygulamanın şifreleme eksikliği ve devlet gözetimine açık olması nedeniyle kullanıcı gizliliğini tehlikeye attığını belirtiyor. Max’in şu anda yaklaşık 55 milyon kullanıcısı bulunuyor ve Telegram veya WhatsApp gibi platformlarla rekabet ediyor.
Önceki kısıtlamalar ve hukuki baskılar
Bu engelleme girişimi, Rusya’nın daha önce getirdiği kısıtlamaların devamı niteliğinde. Roskomnadzor, son yıllarda Telegram, Facebook, Instagram ve FaceTime’a da çeşitli erişim kısıtlamaları uyguladı. WhatsApp’ın Rus yasalarına uymadığı ve özellikle yasal veri taleplerine yanıt vermekte isteksiz olduğu belirtiliyor.
Kremlin ise uygulamanın yasalarla uyum sağlaması durumunda engelin kalkabileceğini açıkladı.
Kullanıcı güvenliği ve ifade özgürlüğü
Uzmanlar, bu hamleyi yalnızca teknik bir engelleme olarak görmüyor. Rusya’nın amacı, ulusal dijital altyapıyı yabancı etkilerden arındırmak ve kontrollü, devlet destekli alternatiflere yönlendirmek. Bu durum, kullanıcıların iletişim özgürlüğü ve gizliliği üzerinde ciddi bir baskı yaratabilir.
Global teknoloji devleriyle gerilim
Bu gelişme, Rusya ile global teknoloji devleri arasındaki gerilimi de derinleştiriyor. Meta ve diğer yabancı teknoloji şirketleri, Moskova’nın veri talepleri ve yasal kısıtlamaları ile uzun süredir mücadele ediyor. Uzmanlar, WhatsApp’ın tamamen engellenmesinin Rusya’daki internet ekosisteminde yabancı teknolojiye erişimi azaltıp devlet kontrolünü artıracağı görüşünde.
