Asırlar öncesinin mirası zeyrek, yüksek omega-3 ve lif içeriğiyle hem geleneksel mutfakta hem de modern beslenme alışkanlıklarında yeniden hak ettiği yeri almaya başladı. Tarih boyunca yalnızca bir gıda değil, aynı zamanda şifa niyetiyle de kullanılan bu özel karışım, bugünlerde Sivas’ta tekrar yoğun ilgi görüyor.
Sivas’ta esnaflık yapan Abdurrahman Şakir Özel, halk arasında “zeyrek” olarak bilinen ve keten tohumuyla hazırlanan geleneksel karışımın her geçen yıl daha fazla talep gördüğünü söylüyor. Bilimsel araştırmalarda güçlü bir omega-3 kaynağı olarak öne çıkan zeyrek, özellikle hem kırsalda hem de şehir merkezinde sofralara yeniden girmeye başladı.
Zahmetli üretim sürecine dikkat çeken Özel, keten tohumunun tarlada ekiminden değirmende öğütülmesine, kavrulup özel karışımla buluşturulmasına kadar her aşamanın özen istediğini vurguluyor. “Orijinalinde tuzsuz yağ eritilir, sıcak yağın içine zeyrek katılır, ardından süzme bal ya da pekmezle karıştırılır. Özellikle kahvaltıda tüketilir, tok tutar; Ramazan’da sahurun vazgeçilmezidir” diyor.
“Ölümden başka her şeye iyi geliyor”
Zeyreğin omega-3 bakımından zengin yapısının özellikle beyin fonksiyonlarını desteklediğini belirten Özel, ilk kez tadanların şaşkınlıkla “Bu neye yarar?” diye sorduğunu anlatıyor: “Ben de her zaman ‘Ölümden başka her şeye iyi geliyor’ diye cevap veriyorum. Dikkati artırır, öğrenciler için çok faydalı. İsviçre’deki bir arkadaşım, eczanelerde bile satıldığını gördüğünü söyledi.”
9 Bin Yıllık Gelenek Yeniden Canlanıyor
Şarkışla, Yıldızeli ve Sivas merkez köylerinde keten tohumu ekiminin yoğun olduğunu söyleyen Özel, kış aylarında zeyrek tüketiminin daha da arttığını ifade ediyor. Kökeni 9 bin yıl öncesine dayanan bu kadim lezzetin, geçmişte su değirmenlerinde en son işlenen ürün olduğunu hatırlatıyor.
“Müthiş bir lezzet. Tok tutar, öğün atlatır. Çocukların ve öğrencilerin mutlaka tüketmesi gerekiyor” diyen Özel, zeyreğin halk arasında “Çerkez çikolatası” olarak bilindiğini ve çocuklara enerji vermesi için sıkça yedirildiğini de ekliyor.
Günümüz beslenme trendleriyle örtüşen yapısı sayesinde zeyrek, binlerce yıl öncesinden bugüne uzanan yolculuğunda yeniden sofraların kıymetlileri arasına girmeye hazırlanıyor.
Kaynak: İHA
