Kaliforniya’nın önde gelen kültürel kurumlarından Oakland Museum of California (OMCA), bu hafta sonu gerçekleşen büyük çaplı bir hırsızlık olayıyla sarsıldı. Müzeye ait dış bir depolama tesisine giren kimliği belirsiz kişiler, aralarında Yerli Amerikalılara ait sepetler, fildişi oymalar, seramikler, arşiv fotoğrafları ve tarihî objelerin bulunduğu 1.000’den fazla eseri çaldı.
Müze yönetimi, hırsızlığın 26–28 Ekim tarihleri arasında gerçekleştiğini ve olayın 29 Ekim sabahı fark edilerek yetkililere bildirildiğini açıkladı. Oakland polisi ve FBI, olayı “kültürel miras suçu” kapsamında soruşturuyor.
Müze yönetiminden “ortak mirasa darbe” açıklaması
OMCA Direktörü Lori Fogarty, yaptığı basın açıklamasında olayın büyüklüğüne dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Bu sadece bir hırsızlık değil, toplumsal hafızamıza yönelik bir saldırıdır. Çalınan her obje, Kaliforniya halkının ortak tarihine ve kimliğine aittir.”
Fogarty, müzenin Yerli Amerikalı topluluklarla yakın çalıştığını, eserlerin bir kısmının kabile anlaşmaları çerçevesinde koruma altında olduğunu vurguladı.
Yerli topluluklardan tepki: ‘Sadece nesneler değil, atalarımızın hikâyeleri çalındı’
Olay, Yerli Amerikalı topluluklar arasında büyük yankı uyandırdı. Ohlone ve Miwo temsilcileri, çalınan objelerin kültürel anlamda geri dönüşü olmayan bir kayıp olduğunu belirtti. Ohlone kültür elçisi Maya Thompson, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada şöyle dedi:
“Bu eşyalar sadece müze objesi değil; atalarımızın el emeği, hikâyeleri ve dualarıyla dolu kutsal miraslardır.”
Soruşturma devam ediyor
Oakland polisi, hırsızlığın profesyonel bir şekilde planlandığını, güvenlik kameralarının bir bölümünün devre dışı bırakıldığını ve depo giriş sistemine “içeriden erişim” sağlanmış olabileceğini belirtti.
FBI San Francisco Ofisi’nden yapılan açıklamaya göre, “kültürel varlık kaçakçılığı” kapsamında uluslararası sanat piyasaları da izlemeye alındı. Yetkililer, çalınan eserlerin bazı parçalarının çevrim içi koleksiyon platformlarında veya özel satış ağlarında ortaya çıkabileceğini değerlendiriyor.
Sanat dünyasında yankı
Kültürel miras uzmanları, olayın ABD’deki en büyük müze hırsızlıklarından biri olabileceğini belirtiyor. Sanat tarihçisi Dr. Helen DuVernay, olayı “Smithsonian sonrası dönemde kamusal koleksiyon güvenliği konusundaki en ciddi uyarı” olarak niteledi.
“Bu tür vakalar, yalnızca müze güvenliğini değil, kültürel mülkiyetin etik boyutlarını da yeniden gündeme taşıyor. Kolektif mirasın korunması artık sadece bir kurumun değil, küresel sanat ekosisteminin sorumluluğudur.”
OMCA’nın çağrısı: Toplumsal dayanışma
Müze yönetimi, halktan ve sanat dünyasından destek isteyerek, çalınan objelerin tespitinde yardımcı olabilecek bilgilerin [email protected] adresine iletilmesini talep etti.
Oakland Museum of California, 1969’da kurulmuş olup Kaliforniya’nın sosyal, doğal ve kültürel tarihine odaklanan en kapsamlı koleksiyonlardan birine sahiptir. Müze koleksiyonunda 2 milyondan fazla obje bulunduğu biliniyor.
